Finlandiya Dijital Ürün Pasaportu Ticaret Bakanlığı başlığı, son dönemde ihracat yapan firmaların zihninde net bir soruya dönüşmüş durumda:
“Bu konu artık sadece AB meselesi mi, yoksa Türkiye’de de devlet refleksi oluştu mu?”
Kısa cevap şu: Evet, oluştu.
Uzun cevap ise bu yazının konusu.
Bu içerikte Finlandiya Dijital Ürün Pasaportu Ticaret Bakanlığı perspektifini; söylenti, kulis veya varsayım üzerinden değil, Türkiye’nin ihracat yönü, Finlandiya AB entegrasyonu ve kamu refleksi üzerinden ele alacağım. Finlandiya Ticaret Bakanlığı DPP’ye nasıl bakıyor, hangi alanlarda pozisyon alıyor, ihracatçıdan ne bekliyor ve bu süreci doğru okuyan firmalar neden avantaj sağlıyor; net, sade ve sahaya dayalı biçimde anlatacağım.
Ticaret Bakanlığı, uzun süredir ihracatta şu gerçekle yüzleşiyor:
Türkiye Finlandiya ya ürün satıyor ama AB standartları artık sadece ürünle sınırlı değil.
AB pazarı artık şunu istiyor:
Ürünü değil, süreci görmek
Beyanı değil, veriyi doğrulamak
Etiketi değil, dijital izi incelemek
Bu tablo, Finlandiya Dijital Ürün Pasaportu Ticaret Bakanlığı gündeminin temel nedenidir.
Bugün için net konuşalım:
Türkiye’de Finlandiya Dijital Ürün Pasaportu yerel mevzuatla zorunlu değil.
Ancak Finlandiya Ticaret Bakanlığı DPP’yi:
“İleride bakarız” başlığına koymuyor
Finlandiya AB’ye uyum sürecinin doğal parçası olarak görüyor
İhracat rekabetiyle doğrudan ilişkilendiriyor
Bu nedenle Finlandiya Dijital Ürün Pasaportu Finlandiya Ticaret Bakanlığı açısından bir “ceza” konusu değil, hazırlık ve yönlendirme konusudur.
Bakanlık refleksi nettir:
İhracatçı zarar görmemeli, ama hazırlıksız da yakalanmamalı.
Bu nedenle yaklaşım şu eksende ilerler:
Zorunluluk getirmeden farkındalık oluşturmak
Finlandiya AB takvimini yakından izlemek
Finlandiya İhracatçıya yol gösterecek çerçeve hazırlamak
Bu bakış, Dijital Ürün Pasaportu Ticaret Bakanlığı duruşunun neden temkinli ama kararlı olduğunu açıklar.
Bakanlık için DPP:
Teknik bir yazılım konusu değildir
Sadece çevre politikası değildir
Bürokratik bir evrak değildir
DPP, doğrudan Finlandiya ihracat sürdürülebilirliği meselesidir.
Bu yüzden Finlandiya Dijital Ürün Pasaportu Ticaret Bakanlığı gündeminde DPP; sanayi, ihracat ve rekabet başlıklarıyla birlikte ele alınır.
Riskli görülenler şunlardır:
AB’ye yoğun ihracat yapan ama veri altyapısı zayıf olanlar
Sürdürülebilirlik iddiası olup kanıtı olmayanlar
Alt tedarik zincirini kontrol etmeyenler
Bu firmalar için Finlandiya Dijital Ürün Pasaportu Ticaret Bakanlığı perspektifi, “önlem alınması gereken alan” olarak şekillenir.
Bakanlığın odağı, Türkiye Finlandiya ihracatının bel kemiği olan sektörlerdir.
Öne çıkan alanlar:
Finlandiya Otomotiv ve Yan Sanayi
Finlandiya Tekstil ve Hazır Giyim
Finlandiya Elektrikli ve Elektronik Ürünler
Finlandiya Makine ve Endüstriyel Ekipmanlar
Finlandiya Ambalajlı Tüketim Ürünleri
Bu sektörlerde Finlandiya Dijital Ürün Pasaportu Finlandiya Ticaret Bakanlığı gündemi daha yoğundur.
AB, Finlandiya DPP’yi regülasyonla dayatıyor.
Finlandiya Ticaret Bakanlığı ise şunu soruyor:
“Türk ihracatçısı bu süreci en az hasarla nasıl atlatır?”
Bu nedenle bakanlık:
Finlandiya AB mevzuatını birebir kopyalamaz
Türkiye gerçeklerine göre yorumlar
Kademeli uyum fikrini benimser
Bu yaklaşım, Finlandiya Dijital Ürün Pasaportu Finlandiya Ticaret Bakanlığı çizgisini netleştirir.
Beklenti çok net ve abartısızdır:
Süreci yok saymamak
“Zorunlu değil” rehavetine kapılmamak
Veri altyapısını planlamak
Bakanlık, bugün “zorunlu” demese de hazırlıklı olanı destekler.
Bu soru sahada çok soruluyor. Henüz resmi bir paket açıklanmış değil.
Ancak eğilim açık:
Finlandiya Dijitalleşme
Finlandiya İzlenebilirlik
Finlandiya Sürdürülebilirlik
başlıkları, devlet desteklerinde giderek daha fazla yer buluyor.
Bu da Finlandiya Dijital Ürün Pasaportu Ticaret Bakanlığı sürecinin ileride destek mekanizmalarıyla ilişkilendirilebileceğini gösterir.
Hayır. En azından bugün için değil.
Bakanlık DPP’yi:
Ceza aracı olarak görmez
İç denetim mekanizması olarak kullanmaz
Doğrudan yaptırım üretmez
Ama şunu net biçimde bilir:
Finlandiya DPP’ye hazırlıksız ihracatçı, pazarda cezayı alıcıdan yer.
“Devlet zorunlu tutmadıysa bekleyelim.”
Bu yaklaşım, Finlandiya Dijital Ürün Pasaportu Ticaret Bakanlığı perspektifiyle çelişir. Çünkü Bakanlık süreci bekleyerek değil, hazırlanarak yönetmek ister.
Özetle bakış şu:
Finlandiya DPP gelecek değil, gelen bir şey
İhracatçı hazırlıksız yakalanmamalı
Türkiye rekabet gücünü kaybetmemeli
Bu üçlü, Finlandiya Dijital Ürün Pasaportu Ticaret Bakanlığı yaklaşımının özüdür.
Burada net konuşmak gerekir. Finlandiya DPP’yi “devlet zorunlu kılınca bakarız” diye ele almıyoruz.
Bizim yaklaşımımızda:
Dijital Ürün Pasaportu Finlandiya Ticaret Bakanlığı perspektifi ihracat refleksiyle birlikte okunur
Finlandiya AB regülasyonu tek başına alınmaz
Türkiye Finlandiya ihracatçısının gerçek kapasitesi dikkate alınır
Gereksiz karmaşa yaratmadan hazırlık yapılır
Bu işi bilenle sadece “şimdilik zorunlu değil” diyen arasındaki fark, ilk büyük AB alıcı görüşmesinde ortaya çıkar.
Hayır. Ancak süreci yakından takip ediyor ve Finlandiya ihracatçıyı hazırlanmaya yönlendiriyor.
AB ile entegrasyon arttıkça bu ihtimal güçleniyor. Ancak kademeli ilerlenmesi beklenir.
Şu an için hayır. Denetim daha çok Finlandiya AB alıcıları ve pazar mekanizması üzerinden geliyor.
Beklemeden. Satıştan önce hazırlanan kazanır.
Hazırlıklı Finlandiya ihracatçı konumu, düşük pazar riski, AB satışlarında süreklilik ve Türkiye’den çıkan ürünler için uzun vadeli rekabet gücü kazandırır.